USD49,14EUR55,17ALTIN6.544,21Istanbul16° Az bulutlu1:13GÜNEŞ'EKALAN SÜRE
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’ndan amatör denizcilere müjdeli haberler var! Hem 80 yelken kulübüne dağıtılacak 47 milyon liralık dev destekle denizcilik kültürüne can suyu veriliyor hem de 17 Ocak’ta yayımlanan yeni yönetmelikle amatör denizcilikte köklü değişiklikler kapıda. Belge türlerinden tekne boyu kısıtlamalarına, eğitim süreçlerinden uluslararası denklik uygulamalarına kadar birçok alanda yenilikler denizcileri bekliyor.
Mavi sulara gönül veren amatör denizciler için heyecan verici gelişmeler yaşanıyor! Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun açıklamaları, denizcilik tutkunlarını hem maddi bir destekle sevindirirken hem de uzun süredir beklenen köklü yönetmelik değişikliklerinin sinyallerini verdi. Anlaşılan o ki, Türk denizciliği, yeni bir döneme yelken açmaya hazırlanıyor.
Bakan Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, amatör denizciliğin daha bilinçli ve sistemli bir yapıya kavuşması için atılan adımları detaylandırdı. Özellikle teorik, çevrimiçi ve pratik eğitimlerin, deniz sevgisini yaygınlaştırmada kilit rol oynadığını vurguladı. Bu eğitimler sayesinde vatandaşların denizle daha kolay buluştuğunu ve amatör denizciliğin çeperini genişlettiğini belirtti. İşte bu genişleme ve gelişme hedefleri doğrultusunda, Türkiye Yelken Federasyonu ile Denizcilik Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol meyvelerini verdi.
Bu protokol sayesinde 2025 yılı için tam 47 milyon liralık bir gelir elde edildi ve bu meblağ, tam 80 yelken kulübü arasında paylaştırıldı. Bu kıymetli kaynak, kulüplerin altyapı ve ekipman ihtiyaçlarından, amatör denizcilik faaliyetlerinin geliştirilmesine kadar pek çok alanda kullanılacak. Yani denizcilik ruhu, bu destekle daha da güçlenecek!
Eğitimler konusundaki çalışmalar da aralıksız sürüyor. Uygulama eğitimlerinin daha fazla noktaya yayılması için yoğun bir çaba var. Bakan Uraloğlu’nun verdiği bilgilere göre, 2023’te başlayan amatör denizci uygulama eğitimlerinde 2025’te yüzde 44’lük bir artışla 27 bin 879 kişiye uygulamalı dersler verildi. Son üç yılda ise 22 ilde, 80 farklı konumda düzenlenen bu eğitimlerle 70 bin 167 kursiyere ulaşıldı ve bunların 66 binden fazlası belgelerini alarak denizlere merhaba dedi. Bu rakamlar, denizciliğin ne denli büyük bir ilgiyle karşılandığını gözler önüne seriyor.
Uraloğlu, denizciliği sadece bir sektör olarak değil, aynı zamanda derin bir kültür olarak gördüklerini dile getirdi. Bugünden yetişen amatör denizcilerin, gelecekte Türk denizcilik sektörüne nitelikli birer insan kaynağı olacağına dair inancı tam. Bu vizyonla eğitimlerin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
17 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” ile amatör denizcilik dünyası adeta baştan aşağı yenileniyor. Belge türlerinden cezalara, eğitim süreçlerinden denklik esaslarına kadar birçok başlıkta önemli yenilikler var. Artık amatör denizcilik, tekne boyuna göre yetki sistemiyle daha disiplinli, eğitim süreçleriyle daha donanımlı ve dijitalleşmeyle daha erişilebilir bir hal alıyor.
En dikkat çekici değişikliklerden biri, tek tip “Amatör Denizci Belgesi” (ADB) uygulamasının artık sona ermesi. Yerine, tekne boyuna göre iki farklı belge getirildi: “ADB 10” 10 metreye kadar, “ADB 24” ise 24 metreye kadar özel tekneler için geçerli olacak. Bu ayrım, denizcilik güvenliğini artırmanın ve sorumlulukları netleştirmenin önemli bir adımı.
Peki, halihazırda belgesi olanlar ne yapacak? Endişeye gerek yok; kazanılmış haklar korunuyor. Ancak belgelerinin geçerliliğini sürdürebilmesi için 5 yıl içinde tek sefere mahsus sadece teorik bir eğitim almaları gerekecek. Bu, bilgilerini tazelemek ve yeni kurallara adaptasyon için güzel bir fırsat.
Yönetmelikle birlikte “özel yat” kavramı da ilk kez açıkça tanımlandı. Artık 24 metreden büyük, kamaralı ve özel kullanıma yönelik yatlar, denetim ve personel donatımı açısından ticari yatlarla aynı statüde değerlendirilecek. Bu sayede denizlerdeki seyir emniyeti katlanacak, can güvenliği daha sıkı korunacak.
ADB 24 için teorik ve uygulama eğitim süreleri artırıldı. Bu, daha kapsamlı bir öğrenme deneyimi sunmayı hedefliyor. Ayrıca, eğitimi tamamlayan adaylara sınav tekrar hakkı, en az 1 gün arayla tanındı. Bu da adayların üzerindeki baskıyı bir nebze olsun hafifletecek.
18 yaş altı ADB 10 sahipleri, teknelerini yalnızca yanlarında ADB 10 sahibi bir yetişkinle kullanabilecekler. Bu, genç denizcilerin güvenliğini sağlamak adına önemli bir detay. Bir diğer kolaylık ise, özel tekne sahiplerinin eş ve çocuklarına vereceği yetki yazılarında artık noter onayı aranmayacak olması. Bürokratik yük hafifletiliyor!
Bağlama kütüğü ruhsatı ve sicil belgelerinin çevrim içi doğrulanabiliyor olması durumunda fiziki belge sunulması istenmeyecek. Bu da denetimlerde tekne sahipleri için idari yaptırımların önüne geçerek işleri oldukça kolaylaştıracak. Ayrıca, son 2 yılda alınmış ‘sürücü/gemiadamı olur’ ibareli sağlık raporları geçerli sayılacak.
Yabancı ülkelerden alınan özel tekne belgelerine denklik ve doğrulama süreci getirilmesi, Türk vatandaşlarının yurt dışında tekne kullanmasının önünü açacak önemli bir adım. Bu, küresel denizcilikte entegrasyonu hızlandırıyor.
Son olarak, yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi 6 ay ertelendi. Bu erteleme, hem dijital sistemlerin uyumu hem de tüm paydaşlara bu yeni düzenlemelere adapte olmaları için yeterli zaman tanıyor. Kısacası, denizcilikte köklü bir değişim kapıda ve bu değişim, herkesin daha güvenli, daha bilinçli ve daha keyifli deniz yolculukları yapmasını hedefliyor!
