Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 6 Şubat depremlerinin ardından bölgedeki esnaf, sanatkar ve ihracatçılar için sağlanan kapsamlı destekleri duyurdu. Deprem Destek Kredileri, borç yapılandırmaları, e-ticaret kampanyaları ve ihracat destekleriyle on milyarlarca liralık finansman aktarılırken, bölgedeki ekonomik hayatın yeniden güç kazandığı ve dijitalleşme hamlesinin hızlandığı vurgulandı.
6 Şubat depremlerinin derin izlerini silmek ve bölgedeki ekonomik çarkları yeniden döndürmek için devletimiz, esnaf, sanatkar ve ihracatçılarımızın yanında durdu. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bu zorlu süreçte hayata geçirilen desteklerin, depremzede vatandaşlarımızın ve ticaret erbabımızın yaralarını sarmada ne denli kritik bir rol oynadığını dile getirdi. Özellikle, faiz indirimli Deprem Destek Kredileri, bölge ekonomisine adeta bir can suyu oldu.
Ticaret Bakanlığı’na bağlı kredi ve kefalet kooperatifleri aracılığıyla, depremden zarar gören illerdeki esnaf ve sanatkarlara özel bir finansman kapısı açıldı. Bir yıl geri ödemesiz, beş yıl vadeli ve 250 bin liraya kadar limitli Deprem Destek Kredisi, hızla devreye alındı. Bu kıymetli destekle, 2023’te 6,7 milyar lira, 2024’te 18 milyar lira ve geçen yıl 29,6 milyar lirayı aşan bir finansman, bölgeye ulaştırıldı.
Bakan Bolat, bu kredilerin esnaf ve sanatkarın en önemli finansman kaynağı olduğunu vurgulayarak, 2002-2025 döneminde sağlanan toplam destek tutarının 740 milyar lirayı bulduğunu belirtti. Bu kredilerin, felaketin ardından nakit akışının korunmasında ve ticaretin sürdürülebilirliğinde önemli bir fonksiyon üstlendiğini ifade etti.
Sadece yeni kredilerle değil, mevcut borç yükünü hafifletmek adına da adımlar atıldı. Ticaret Bakanlığı’na bağlı Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB), esnaf ve sanatkarın kooperatiflere olan gecikmiş borçlarını özel bir programla yapılandırdı. Bu yapılandırma ile gecikme faizleri tamamen silinirken, anapara borçları için taksitlendirme imkanı sunuldu. Ayrıca, TESKOMB, bölgedeki acil ihtiyaçların karşılanması amacıyla toplam 200 milyon lira nakdi destek sağladı.
Deprem bölgesindeki kooperatifler de unutulmadı. Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, 2023 ve 2024 yıllarında bölgedeki kooperatifler ile üst kuruluşlarına toplamda 10,1 milyon liralık hibe verildi. Bu destek, kooperatiflerin operasyonel kabiliyetlerini güçlendirmesine ve bölge kalkınmasına daha etkin katkı sağlamasına olanak tanıdı.
Bakan Bolat, depremin hemen ardından, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen “Deprem Yardımlaşma Seferberliği”ni hatırlattı. E-ticaret pazar yerleri, satıcılar, kargo ve lojistik işletmelerinin gönüllü katılımıyla, depremzede vatandaşlara ulaştırılmak üzere öncelikli ihtiyaç ürünleri komisyon alınmadan ve indirimli fiyatlarla satışa sunuldu. Bu seferberlik sayesinde, 23 Ağustos 2023’e kadar 4 milyon 718 bin 201 ürün satışı gerçekleştirilirken, ürünlerin toplam bedeli 397 milyon lirayı aştı.
Depremden etkilenen illerde ticareti yeniden canlandırmak amacıyla başlatılan “Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik) Kampanyası” da büyük ilgi gördü. Daha önce e-ticaret faaliyeti bulunmayan esnaf ve tacirlere yönelik düşük ya da komisyonsuz satış imkanlarından e-ticaret eğitimlerine kadar çeşitli uygulamalar hayata geçirildi. Bu kampanya, yaklaşık 12 bin işletmenin dijital dünyaya adım atmasını sağlarken, toplam 21 milyon lira destek de beraberinde getirdi.
Bakan Bolat, ihracatın bölgedeki ekonomik diriliş için vazgeçilmez bir lokomotif olduğunu vurguladı. Türk Eximbank, İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) ve diğer paydaşların işbirliğiyle ihracatçılara yönelik kapsamlı bir finansal yapı kuruldu. Bu desteklerle, deprem illerinde 2023’te 1569 firmanın 737,2 milyon liralık, 2024’te 1851 firmanın 1,7 milyar liralık ve geçen yıl 1881 firmanın 2,1 milyar liralık destekten faydalandığına dikkat çekti.
Bakanlıkça düzenlenen dış ticaret bilgilendirme seminerlerine, olağanüstü koşullarına rağmen deprem illerinden çok sayıda katılımcının olması, Bolat’ın deyimiyle, “bölgede ekonomik hayata dönüşün ve dış ticarete yönelik ilginin istikrarlı biçimde yeniden güç kazandığını” ortaya koyuyor. Ticaret Bakanlığı, üretim, ihracat ve küresel pazarlara entegrasyon süreçlerini kararlılıkla desteklemeye devam ediyor.
Bu yıl itibarıyla, deprem bölgesinde ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir biçimde hızlanması için Bakanlık koordinasyonunda “Yanındayız Projesi” hayata geçirildi. Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da e-ticarete ilk kez başlayacak girişimciler ve işletmelere yönelik özel eğitim ve uygulama destekleri sağlanıyor. Başarılı katılımcılara, belirli bir süre ve eşik dahilinde komisyonsuz satış imkanı sunulacak. Projenin ana hedefi, bölgede nitelikli e-ticaret insan kaynağı oluşturmak, yerel işletmelerin dijital ticarete katılımını artırmak ve bölgesel ticari faaliyetleri uzun vadede sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın müjdeleri doğrultusunda, esnaf kredilerine ilişkin önemli kolaylıklar da uygulamaya alındı. İşletme kredisi üst limiti, 2023’te 650 bin liradan 750 bin liraya, geçen yıl ise 1 milyon liraya yükseltildi. Yatırım kredisi üst limiti ise 2,5 milyon lira olarak belirlendi. Bakan Bolat, esnafa daha fazla çeşitlendirilmiş ve yüksek limitler dahilinde destekler sunulması için çalışmaların süreceğinin altını çizdi. KOOP-DES kapsamında makine ve ekipman alımı ile nitelikli personel istihdamı destekleri de bütçe imkanları dahilinde devam edecek.