Çevre Bakanlığı, yıl sonunda yürürlüğe girecek yeni yönetmelikle tek kullanımlık plastik çatal, tabak ve pipet gibi ürünlerin piyasaya arzını durduracak.
Türkiye, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yönetmelikle tek kullanımlık plastik çatal, tabak, pipet gibi ürünlerin piyasaya sürülmesini yıl sonunda yasaklamaya hazırlanıyor. Bu adım, Sıfır Atık Hareketi kapsamında çevre kirliliğini azaltmayı ve Avrupa Birliği direktiflerine uyumu hedefliyor. Düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yönetmelik taslağı, plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS) gıda ve içecek kapları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipetleri kapsıyor. Çevreye zarar veren bu ürünlerin kullanımının sona erdirilmesi amaçlanıyor. Taslak, yakın zamanda kurumların görüşüne açılacak.
Söz konusu yasakla yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının engellenmesi öngörülüyor. Ayrıca, yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi bekleniyor. Tek kullanımlık plastiklerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatifler sunulacak.
Bakanlık, geçen yıl 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası’nı yayımlamıştı. Bu yeni düzenleme, söz konusu yol haritasının önemli bir parçası olarak hayata geçiriliyor. İlerleyen süreçte kısmen plastikten mamul içecek bardakları ve gıda kapları gibi ürünlerde de kısıtlamalar planlanıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile yapılan bir araştırmaya göre, bireylerin yüzde 77,65’i günlük yaşamlarında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Araştırmaya katılanların yüzde 60,02’si ise bu ürünlerin tamamen yasaklanması fikrine olumlu yaklaşıyor. Halkın yüzde 78,71’i kağıt, karton ve ahşap gibi alternatif ürünlerin kullanımını desteklediğini belirtiyor.
Türkiye’de 2022 yılında toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu tüketimin içinde 32 bin 406 ton çatal kaşık, 25 bin 584 ton tabak ve 10 bin 234 ton pipet yer alıyor. Bu veriler, tek kullanımlık plastiklerin çevre üzerindeki yükünü gözler önüne seriyor.
Avrupa Birliği (AB), 2019’da kabul ettiği