KDK, hız cezası alan vatandaşların radar kalibrasyon bilgilerine erişimini engelleyen uygulamayı “bilgi edinme hakkı ihlali” sayarak İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), hız ihlali nedeniyle idari para cezası kesilen vatandaşlara radar cihazlarının kalibrasyon bilgilerinin verilmesi yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu. KDK, bu kararı, bilgi edinme hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle yapılan bir başvuru üzerine aldı.
Hız limitini aştığı gerekçesiyle idari para cezası alan bir kişi, cezanın iptali için sulh ceza hakimliğine itirazda bulundu. Ceza tutanağında hız ihlalini gösteren herhangi bir belgenin sunulmadığını belirten vatandaşın talebi, radar cihazının kalibrasyonunun güncel olduğu gerekçesiyle reddedildi.
Vatandaş, bu gelişmeler üzerine emniyetten radar cihazının türü, modeli, seri numarası ve kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgeleri talep etti. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü, bu talebe olumsuz yanıt verdi.
Bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunan vatandaş, Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurdu. KDK, başvuruyu incelemek üzere cezanın kesildiği il emniyet müdürlüğünden bilgi talep etti.
İl Emniyet Müdürlüğü, KDK’ya gönderdiği yazıda, kalibrasyon belgelerinin idarenin iç düzenine ait olduğunu belirtti. Bu belgelerin bireysel başvurular kapsamında paylaşılamayacağını ve gerekli görülmesi halinde yargı mercilerince resen talep edilebileceğini kaydetti.
KDK, başvurucuyu haklı bularak İçişleri Bakanlığı’na önemli bir tavsiyede bulundu. Kurum, cezanın kesildiği radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin, kamu güvenliğini zedeleyebilecek hususlar hariç tutularak başvurana bildirilmesini istedi.
KDK, kararında bilgi edinme hakkının önemine dikkat çekti. Kurum, idarenin tesis ettiği ve kişilerin hukuksal durumlarını etkileyen işlemler karşısında hak arama yollarının etkin kullanımı için bu hakkın kritik bir araç olduğunu vurguladı.
İdari para cezasının dayanağı olan radar cihazı bilgilerinin sadece yargı mercilerince talep edilebileceği gerekçesiyle vatandaşa verilmemesi, Anayasa’da güvence altına alınan bilgi edinme hakkıyla bağdaşmadığını belirtti.
KDK, kararında, “Başvurana doğrudan uygulanan idari para cezasının hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin asgari bilgilerin kendisiyle paylaşılması gerekmektedir.” ifadesini kullandı. Kamu güvenliğini ilgilendirebilecek unsurların ayıklanması veya maskelenmesi yoluyla asgari düzeyde bilgi verilmesinin mümkün olduğuna işaret etti.
Kurum, bu imkan varken talebin tamamen reddedilmesinin, bilgi edinme hakkının özüne dokunan ölçüsüz bir müdahale niteliği taşıdığını kaydetti.
