Türkiye’nin gemi ve yat ihracatı ilk çeyrekte yüzde 78,6 artışla 585 milyon dolara ulaştı. Küresel pazarda Türk tersanelerinin yükselişi sürüyor.
Türkiye’nin gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, yılın ilk çeyreğinde (ocak-mart dönemi) önemli bir artış kaydetti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, sektörün ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78,6 yükselerek 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara ulaştı. Bu büyümede küresel talep ve teslimat takvimlerindeki değişiklikler etkili oldu.
Bu dönemde en çok ihracat yapılan ülke 183,6 milyon dolarla Norveç oldu. Norveç’i 77,4 milyon dolarla Malta, 68’er milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa takip etti. Birleşik Arap Emirlikleri ise 34,1 milyon dolarla önemli pazarlar arasında yer aldı.
Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da ilk 10 ihracat destinasyonu arasına girdi. Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, artışta teslimat takvimlerindeki kaymaların da etkili olduğunu belirtti. Aralık 2025’te planlanan bazı teslimatların bu yılın ocak ve şubat aylarına sarkması bu duruma örnek teşkil etti.
Cem Seven, küresel gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını ifade etti. Çin’in 63 milyar dolarla ilk sırada yer aldığını, Güney Kore’nin yaklaşık 30 milyar dolarla onu izlediğini ve Japonya’nın üçüncü sırada bulunduğunu aktardı. Bu üç ülke küresel ihracatın yarısından fazlasını gerçekleştirdi.
Türkiye’nin 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle 12. sırada yer aldığını belirten Seven, 2025 yılına ilişkin kesin sıralamanın yaz aylarında netleşmesini beklediklerini söyledi.
Türkiye’nin ihracatında öne çıkan ülkeler arasında Norveç, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda ve Malta bulunuyor. Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerler, Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörler ihraç edildiği belirtildi.
Seven, özellikle Norveç’e ihraç edilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotların yüksek işçilik ve mühendislik gerektirdiğini ifade etti. Alternatif yakıtlı ürünlerin ihracatta ön planda yer aldığını, Kuzey Avrupa ülkelerinin inovatif projelere büyük önem verdiğini vurguladı. Türk mühendisliğinin, işçiliğinin ve güvenirliğinin bu ülkeler nezdinde önemli yer tuttuğunu ekledi.
GYHİB Başkanı Seven, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya şampiyonu olduğunu ve göstergelerin bu yıl da şampiyonluğu sürdüreceğini aktardı. Türk gemi ve yat ürünlerinin üretim sürecinde kalitenin öne çıktığını, zamanında teslimat yapıldığını ve satış sonrası müşteri odaklı çalışıldığını dile getirdi.
Türk şirketlerinin sorunlara hızlı aksiyon alarak çözüm ürettiğini belirten Seven, gemi ve yatların uluslararası kurallar ve gemi inşa normlarına göre inşa edildiğini söyledi. Kalite, sürdürülebilirlik ve performansın, Kuzey Avrupa ülkelerinin Türk tersanelerini tercih etmesinde etkili olduğunu vurguladı.
Cem Seven, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2030 hedefleri doğrultusundaki yeşil dönüşüm sürecinin sektörde talebi artırdığını belirtti. Türk tersanelerine yurt dışından yoğun sipariş geldiğini ancak artan işçilik maliyetleri nedeniyle talebin tamamının karşılanmasında zorluklar yaşanabildiğini kaydetti.
Seven, sektörün dinamiklerine uygun teşviklere ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Özellikle 24 metrenin altındaki teknelerin inşasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi gerektiğini vurguladı. Geçmişte boy sınırlaması olmaksızın uygulanan bu muafiyetin yeniden genişletilmesinin sektöre katkı sağlayacağını, döviz dönüşüm desteğinin 6 aydan 24 aya uzatılmasının ise tersaneleri daha rekabetçi hale getireceğini ekledi.
