12 Eylül Darbesi: Türkiye’nin Karanlık Günleri

Planın Uygulanması ve Türkiye’nin Değişimi

Darbe süreci, “Bayrak Harekatı” adı altında hazırlanan planın 11 Temmuz 1980’de ilk denemesiyle başladı. Ancak plan, Süleyman Demirel’in güvenoyu almasıyla ertelendi. 12 Eylül geldiğinde ise Türk demokrasisine darbe vuracak plan uygulandı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren’in radyodan okuduğu bildiriyle Türkiye, karanlık bir döneme sürüklendi.

Milli Güvenlik Konseyi ve Yapılanlar

Darbeci Milli Güvenlik Konseyi, tüm yetkileri gasp ederek antidemokratik faaliyetlere başladı. Anayasa yürürlükten kaldırıldı, Türkiye Büyük Millet Meclisi lağvedildi. Sendikaların ve meslek kuruluşlarının faaliyetleri durduruldu, siyasi partilerin faaliyetleri durduruldu. Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş sürgüne gönderildi.

İnsan Hakları İhlalleri ve İdam Kararları

Darbeciler, insan hakları ihlalleri konusunda sınır tanımadı. Yüzlerce kişi idamla yargılandı. Sol görüşlü Necdet Adalı ile ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu’nun idamı gerçekleşti. Erdal Eren’in yaşının büyütülerek idam edilmesi, darbecilerin vahşetini ortaya koydu.

Yargı Süreci ve Sonrası

12 Eylül darbecileri, 1982’de referandumla “güdümlü” bir Anayasa oluşturarak kendilerini koruma altına aldılar. Ancak, Türkiye’nin demokratikleşme süreciyle 2010’daki referandumla dokunulmazlık kaldırıldı. Darbeciler yargılanmaya başlandı ve Kenan Evren ile Tahsin Şahinkaya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Ancak, Evren ve Şahinkaya’nın ölümleri sonucu dava düştü.

Yargıtay Kararları ve Son Durum

Yargıtayın kararıyla dava düşerken, sonraki süreçte mahkemelerin kararları usul yönünden bozuldu. Darbecilerin mal varlıklarına el konulması ve rütbelerinin geri alınması gibi kararlar alındı. Yargıtay, darbecilerin ölümleri nedeniyle davanın düşmesi ve mal varlıklarına el konulmamasına karar verdi.