Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan genelge, aile ve nüfus yapısını güçlendirmeyi hedefliyor. Her yıl mayıs ayının son haftası ‘Milli Aile Haftası’ olarak kutlanacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanan “Aile ve Nüfus On Yılı Genelgesi” ile her yıl mayıs ayının son haftası “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacak. Genelge, Türkiye’nin aile ve nüfus yapısını güçlendirme hedefiyle 2026-2035 dönemini “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan etti. Bu adım, toplumun temelini oluşturan aile kurumunu koruma ve nüfus artışını teşvik etme stratejisinin bir parçası olarak atıldı.
Genelge, toplumların istikrarlı varlığı için güçlü aile ve nüfus yapısının hayati rolünü vurguladı. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi aileyi toplumun temeli olarak güvence altına alıyor. Uluslararası sözleşmeler de aileyi “toplumun doğal ve temel birimi” şeklinde tanımlayarak devlete koruma görevi yüklüyor.
Küresel ölçekte uzun süre uygulanan nüfus artışını azaltıcı politikaların aksine, genelge mevcut demografik dönüşüme dikkat çekti. Özellikle doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilediği belirtildi. Bu durum, aile ve nüfus yapısındaki değişimlerin “varoluşsal bir boyuta” ulaştığını ortaya koydu.
Metin, “cinsiyetsizleştirme” gibi akımların insan hakları ve bireysel özgürlükler söylemini kullanarak aile kurumunu ve nesilleri tehdit ettiğini ifade etti. Bu tehditlere karşı milli ve manevi değerleri koruma ihtiyacının altı çizildi.
Aile ve nüfus politikalarının eş güdüm içinde etkin uygulanmasının önemi vurgulandı. Bu kapsamda, “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi” konulu 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu oluşturuldu. Ayrıca, 172 sayılı Nüfus Politikaları Kurulu Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Nüfus Politikaları Kurulu da kuruldu.
2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesiyle başlayan çalışmalar, “Aile ve Nüfus On Yılı” kapsamında uzun vadeli bir çerçeveye oturtuldu. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi” Bakanlığın resmi internet adresinde yayımlandı. Bu belge, 2026-2035 döneminde hedeflenen stratejik öncelikleri ve uygulama modelini belirliyor.
Genelge, aile ve nüfusun güçlendirilmesine yönelik politikaların geliştirilmesi ve uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşları başta olmak üzere tüm toplum kesimlerinin ortak hareket etmesini şart koştu. Bu çerçevede on beş madde sıralandı.
Ülke öncelikleri, ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecek. Bu öncelikler, uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarında esas alınacak.
Tüm kamusal politika, düzenleme ve uygulamalar, aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri yönünden değerlendirilecek. Sonuçlar, uygulama süreçlerine yansıtılacak.
Kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarındaki faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek. Resmi belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bu çerçeveye ilişkin rehberlik sağlayacak.
Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlıklar ve bağımlılıklar, bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacak. Nesiller her türlü menfi etki ve müdahaleye karşı korunacak.
Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve nitelikli sürdürülmesi desteklenecek. Genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik mekanizmalar güçlendirilecek.
Annelik ve babalık, çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir değer olarak tahkim edilecek. Çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecek.
Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek. Yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile aile merkezli bakım ve destek modelleri geliştirilecek, kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecek.
Nüfusun dengeli dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus kaybı önlenecek. Kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşü özendirilecek ve kentsel mekanlar aile ve çocuk odaklı bir perspektifle dönüştürülecek.
Mevcut hukuki düzenlemeler, aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme yaklaşımıyla gözden geçirilecek. Belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni hukuki düzenlemelere ilişkin çalışmalar yürütülecek.
Aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin düzenli takibi ve incelenmesine yönelik ulusal araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek. Güçlü aile ve nüfus hedefleri doğrultusunda akademik altyapı geliştirilecek.
Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi’nin etkin icrası için kurumsal yapılanma, yerel uygulama kapasitesi, işbirliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek. Personelin mesleki yetkinliği geliştirilecek.
Türkiye’nin uluslararası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek. Ülke ile benzer tutum sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecek.
Tüm kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti ve önlenmesine yönelik “dijital aile kalkanı” oluşturulacak. İlgili mevzuat kapsamında tedbirler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı bilinci yaygınlaştırılacak.
Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek. Bu konular örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacak.
Her yıl mayıs ayının son haftası “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacak. Kamu kurum ve kuruluşları, bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler düzenleyecek.
Genelge, Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında yürütülecek tüm çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hareket edilmesini istedi. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık faaliyetlerini Bakanlığa raporlaması ve ihtiyaç duyulan her türlü desteğin sağlanması talimatı verildi.
