Mehmet Akif Ersoy’un kaleme aldığı İstiklal Marşı, 12 Mart 1921’de TBMM’de büyük çoğunlukla kabul edildi. Meclis tutanakları o tarihi süreci aydınlatıyor.
Mehmet Akif Ersoy’un kaleme aldığı İstiklal Marşı, 12 Mart 1921 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) büyük bir çoğunlukla kabul edildi. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver’in önerisiyle Meclis gündemine gelen marş, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini ifade eden sembolik bir eser olarak tarihe geçti. Kabul sürecinde milletvekilleri büyük bir coşku yaşadı.
İstiklal Marşı için ilk yarışma ilanı, 25 Ekim 1920’de Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlandı. Maarif Vekaleti tarafından verilen ilanda, milli mücadeleyi terennüm edecek bir marş için edebi eserler beklendiği belirtildi. Yarışmada yalnız güftesi için 500 lira ödül vaat edildi.
Çok sayıda başvuru olmasına rağmen, Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mehmet Akif Ersoy’dan özel olarak bir şiir yazmasını rica etti. Ersoy, ödül nedeniyle başlangıçta tereddüt gösterdi. Tanrıöver, ödül meselesini halledeceklerini belirterek Ersoy’u ikna etti.
Ersoy’un gönderdiği “İstiklal Marşı”, ilk kez Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkanlığında toplanan 1’inci Dönem 2’nci Yasama Yılı’nın ilk çalışma günü olan 1 Mart 1921’de milletvekillerinin takdirine sunuldu. Hamdullah Suphi Tanrıöver marşı kürsüden okudu.
İstiklal Marşı, ilk okunuşundan 11 gün sonra, 12 Mart 1921’de yeniden Meclis gündemine geldi. Tanrıöver, Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiğini vurgulayarak, bu mücadeleyi ifade eden şiirlerin bir an önce kabul edilmesinin faydalı olacağını belirtti. Kabulün Meclis tarafından mı yoksa ayrı bir heyetçe mi yapılacağı tartışıldı.
Milletvekillerinin çoğu kararı Meclis’in vermesi gerektiğini savundu. Bazı milletvekilleri, İstiklal Marşı için konulan ödülü eleştirdi. Tanrıöver, şairlerin ödül için değil, ülkenin durumunu anlatan şiirler yazdığını ifade etti. Çankırı Milletvekili Mehmed Tevfik Durlanık, Akif Bey’in şiirinin “gayet güzel yazıldığını” dile getirdi.
Görüşmelerin ardından çok sayıda milletvekili, Mehmet Akif Ersoy’a ait İstiklal Marşı’nın kabul edilmesini teklif etti. Meclis’in ikinci başkanı Adnan Adıvar, marşı oylamaya sundu. İstiklal Marşı, “ekseriyet-i azime” yani büyük çoğunlukla kabul edildi.
Kırşehir Milletvekili Ahmed Müfid Kurutluoğlu, Tanrıöver’in İstiklal Marşı’nı bir kez daha kürsüden okumasını talep etti. Konya Milletvekili Refik Koraltan ise “Milletin ruhuna tercüman olan işbu İstiklal Marşı’nın ayakta okunmasını teklif ediyorum” dedi. Bunun üzerine tüm milletvekilleri marşı ayakta dinledi.
İstiklal Marşı’nın her iki okunuşunda da milletvekilleri büyük bir coşkuyla karşıladı. “Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak” satırları sırasında şiddetli alkışlar yükseldi. “Canı, cananı, bütün varımı alsın da Hüda/Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda” kısmında ise “İnşallah” sesleri duyuldu.
