Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Bülent Şengül, Mart ayında kolon kanseri farkındalığına dikkat çekti. Hastalığın görülme yaşı düşerken erken tanı kritik.
Mart ayı, toplumda erken tanı bilincini artırmak amacıyla ‘Kolon Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak belirlendi. Gastroenteroloji Uzmanı Uzm. Dr. Bülent Şengül, Türkiye’de en sık görülen üçüncü kanser türü olan kolon kanserinin görülme yaşının son yıllarda giderek düştüğünü belirtti. Erken evrede genellikle belirti vermeden ilerleyen hastalığın önlenmesi için düzenli tarama ve kolonoskopi kontrollerinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Bu kontroller, kanserleşme potansiyeli taşıyan poliplerin erken tespiti ve hastalık başlamadan müdahale edilmesini sağlıyor.
Dr. Şengül, kolon kanserinin kadın ve erkekte benzer sıklıkta görüldüğünü ifade etti. Eskiden ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünde, son yıllarda genç yaş grubunda tanı alan olgu sayısının belirgin şekilde arttığını kaydetti. Akdeniz tipi beslenmenin riski azalttığını, hayvansal yağ, kırmızı et ve işlenmiş et ürünlerinin fazla tüketiminin ise riski artırdığını aktardı. Sigara, alkol kullanımı ve hareketsiz yaşam tarzının da risk faktörleri arasında yer aldığını ekledi. Fazla kilolardan kurtulmak ve düzenli egzersiz yapmak risk azaltıcı etkenler olarak öne çıktı.
Uzm. Dr. Bülent Şengül, kolon kanserine karşı en güçlü yöntemin düzenli kontrol olduğunu belirtti. 45 yaş ve üzeri bireylerin herhangi bir şikayet veya bulgu olmaksızın kolonoskopi yaptırması gerektiğini vurguladı. Ailesinde kolon, meme, yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü bulunan kişilerin ise daha erken yaşlarda kolonoskopi kontrollerine başlaması gerektiğini söyledi. Kolon kanserlerinin çoğunun, bağırsak içerisindeki poliplerin zamanla büyümesi ve ilerlemesi sonucu oluştuğunu açıkladı. Düzenli kolonoskopilerde tespit edilen poliplerin özel bir yöntemle kesilerek uzaklaştırılmasıyla kanser sürecinin başlamadan durdurulabildiğini ifade etti. Hastalığın genellikle ilk zamanlarda sinsi seyredip geç evrelerde belirti vermesi nedeniyle, şikayet olmaksızın yapılan kolonoskopinin erken tanı için kritik öneme sahip olduğunu ekledi.
Dr. Şengül, 45 yaş ve üzerindeki kadın-erkek ayrımı olmaksızın herkesin düzenli tarama yaptırması gerektiğini yineledi. Ailesinde birinci derece yakınlarında kolon kanseri veya kolon polip öyküsü olanlar, daha önce kendisinde kolon kanseri veya polip belirlenenler ve 10 yıldan uzun süredir iltihabi bağırsak hastalığı olanlar risk grubunda yer alıyor. Karın ağrısı, kilo kaybı, bağırsak alışkanlığında değişiklik, demir eksikliği anemisi, gaitada gizli kan testi pozitifliği, dışkıda taze kan görülmesi veya makattan kanama gibi belirtilerde gecikmeden kolonoskopi öneriliyor. Kişinin kendisinde ya da yakınlarında meme, yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü bulunması da dikkate alınması gereken önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.
Dr. Şengül, makat kanamasının çoğu zaman hemoroid kaynaklı sanılarak önemsenmemesinin, kolorektal kanser tanısında gecikmelere yol açabildiğini belirtti. Bu gecikmelerin hastalığın ilerlemesine ve tedavi seçeneklerinin azalmasına neden olabileceği uyarısında bulundu. Daha önce hemoroid tanısı almış kişilerin bile makattan kanama durumunda mutlaka bir uzmana başvurarak kolonoskopi kontrolü talep etmeleri gerektiğini vurguladı.
