Uzmanlar, havaların ısınmasıyla artan kene tehlikesine karşı uyarıyor. KKKA vakalarının artabileceği belirtilirken, doğru korunma ve kene çıkarma yöntemleri hayati önem taşıyor.
Sivas’ta Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedeniyle 21 yaşındaki bir gencin hayatını kaybetmesi üzerine, havaların ısınmasıyla birlikte uzmanlar kenelere karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, sıcak yaz günlerinde yeşil alanlarda vakit geçiren vatandaşları kene tehlikesine karşı uyardı.
Prof. Dr. Balkan, kenelerin kesinlikle çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların açık renkli ve uzun giysiler tercih etmesi, vücutlarını düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini ifade etti. Keneler genellikle nisan ortasından eylül ortasına kadar aktif olup, toprak sıcaklığının 16-18 dereceye ulaşmasıyla hastalık bulaştırmaya başlayabiliyor.
Ülkemizde keneler aracılığıyla bulaşan önemli hastalıklardan bazıları Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Lyme ve Akdeniz Benekli Ateşi olarak sıralandı. KKKA taşıyıcısı keneler özellikle Kelkit Vadisi, Doğu Karadeniz ve Orta Anadolu hattındaki Sivas, Çorum, Tokat gibi illerde yoğunlaşıyor. Kırsal alanlarda çalışanlar, piknik yapanlar ve tarım/hayvancılıkla uğraşanlar bu konuda ekstra dikkat göstermeli.
Kene tutunmasını fark etmek zor olabiliyor. Piknik alanlarında çimen yerine örtü serilmesi, eve dönüşte vücut kontrolü yapılması büyük önem taşıyor. Keneler özellikle diz arkası, kulak arkası ve saçlı deri gibi bölgelere yerleşebiliyor. Kene çıkarma işlemi sırasında çıplak elle müdahale edilmemeli; peçete yardımıyla alınmalı veya cımbızla baş kısmı koparılmadan çıkarılmalı. Kene başının ciltte kalması hastalığın bulaşma riskini artırıyor.
KKKA’da kene tutunmasından sonraki 10 gün içinde halsizlik, ateş, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı, karın ağrısı gibi grip benzeri belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bu belirsiz belirtiler, hastalığın erken fark edilmesini geciktirebiliyor.
Kene tutunmasını takip eden 10 gün içinde bu belirtilerden herhangi biri görülürse derhal sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor. KKKA virüsü vücuda yayıldığında organ yetmezlikleri ve iç kanamalara yol açarak ölümcül olabiliyor. Hastalık hızla ilerleyebiliyor ve destek tedavisi ile kanama önleyici ilaçlar kullanılıyor.
Yılda ortalama 500 ila bin vaka kaydedilirken, bu vakaların yüzde 3 ila 5’i ölümle sonuçlanıyor. Vakalarda yüzde 10-15 oranında ağır seyreden durumlar görülebiliyor. Eşlik eden başka hastalıkların varlığı da hastalığın seyrini olumsuz etkileyebiliyor. Virüse özgü bir tedavi henüz bulunmazken, aşı çalışmaları devam ediyor.
Prof. Dr. Balkan, sıcaklıkların artmasıyla vaka sayısının artacağı uyarısında bulundu. Kenelerin ölümcül virüsler taşıyabildiğini ve hastalığın 10 gün içinde ölüme yol açabileceğini belirtti. Çocukları ve sevdiklerini korumak için daha dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Vatandaşların bağ, bahçe, tarla ve piknik alanlarından döndükten sonra vücutlarında kene olup olmadığını kontrol etmeleri, aile bireylerinin birbirini kontrol etmesi önerildi. Açık renkli giysiler giymenin kene tespitini kolaylaştıracağı ifade edildi. Kene teması durumunda hastanın gözlem altına alınması ve durumun hekime bildirilmesi hayati önem taşıyor. Kene çıkarılırken bütünlüğünün korunması ve sonrasında bölgenin sabunlu suyla yıkanması gerektiği belirtildi. Kenenin üzerine kimyasal madde sıkılması veya bütünlüğünün bozulması, virüsün daha fazla bulaşmasına neden olabileceğinden kesinlikle önerilmiyor. Çıkarma imkanı yoksa hiç dokunmadan sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulandı.
