Mayıs ayı Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında, Prof. Dr. Evrim Metcalfe cilt kanserinin erken teşhisinde hayati önem taşıyan ‘ABCDE kuralı’nı anlattı.
Mayıs ayı ‘Cilt Kanseri Farkındalık Ayı’ dolayısıyla güneşin zararlı etkilerine karşı erken tanının önemine dikkat çekiliyor. Cilt kanseri, yeni oluşan lekeler, büyüyen veya kanayan benler ve iyileşmeyen yaralarla kendini gösterebiliyor. Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Evrim Metcalfe, asimetrik görünüm, düzensiz sınırlar ve renk değişimlerinin önemli uyarı işaretleri olduğunu belirtti. Bu tür değişiklikler fark edildiğinde vakit kaybetmeden uzmana başvurmak hayati önem taşıyor.
Cilt kanserinden korunmanın temel yolu, güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarından korunmaktır. Prof. Dr. Evrim Metcalfe, yıl boyunca güneş koruyucu kullanılmasını ve en az SPF 30 içeren kremlerin düzenli uygulanmasını önerdi. Özellikle 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalmaktan kaçınılmalıdır. Şapka, güneş gözlüğü ve koruyucu giysiler ek koruma sağlarken, solaryum gibi yapay UV kaynaklarından uzak durmak riski azaltıyor.
Çocukluk ve gençlik döneminde geçirilen şiddetli güneş yanıkları, ilerleyen yaşlarda cilt kanseri riskini artırıyor. UV ışınları bulutlu havalarda da etkisini sürdürdüğü için kapalı havalarda dahi güneş koruyucu kullanımı ihmal edilmemelidir. Ayda bir kez kendi cildini düzenli olarak kontrol etmek erken tanı açısından büyük önem taşıyor. Saç dipleri, ayak tabanları ve tırnak yatakları gibi zor görülen bölgeler de mutlaka incelenmelidir.
Ciltteki benlerin değerlendirilmesinde ‘ABCDE kuralı’ önemli bir rehber sunuyor. Prof. Dr. Evrim Metcalfe, benin asimetrik olması (A), sınırlarının düzensiz olması (B), birden fazla renk içermesi (C), çapının 6 mm’den büyük olması (D) ve zamanla değişim göstermesi (E) durumlarında mutlaka hekime başvurulması gerektiğini vurguladı. Bu kriterler, riskli lezyonların erken fark edilmesini kolaylaştırıyor.
Cilt kanseri tedavisi, tümörün türü, evresi ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel planlanıyor. Cerrahi, radyoterapi ve sistemik tedaviler etkin şekilde kullanılıyor. Erken evrede yakalanan cilt kanserlerinde tedavi başarısı oldukça yüksek. Radyoterapi, cerrahiye uygun olmayan hastalarda veya hassas bölgelerde alternatif bir yöntem olarak tercih ediliyor. Ameliyat sonrası mikroskobik hastalık kalma riski veya lenf bezlerine yayılım durumlarında radyoterapi, nüks riskini azaltmada önemli rol oynuyor.
Cilt kanserleri arasında daha nadir görülmesine rağmen en agresif türlerden biri olan malign melanom, hızlı yayılma eğilimi nedeniyle cilt kanserine bağlı ölümlerin büyük bölümünden sorumlu. Genellikle güneşe maruz kalan bölgelerde koyu renkli leke şeklinde ortaya çıkan bu türün erken fark edilmesi hayati önem taşıyor. Cilt kanseri büyük ölçüde önlenebilir ve erken tanı ile başarılı şekilde tedavi edilebilir bir hastalıktır.
