Uzmanlar, havaların ısınmasıyla kenelerin aktifleştiği ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi ölümcül hastalıklara yol açabileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, alınması gereken önlemleri ve belirtileri anlattı.
Sivas’ta bir gencin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından, havaların ısınmasıyla kenelere karşı uzmanlar uyarıda bulundu. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, sıcak havalarda yeşil alanlarda artan yoğunluğa dikkat çekerek alınması gereken önlemleri sıraladı.
Prof. Dr. Balkan, kenelerin kesinlikle çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların açık renkli ve uzun giysiler tercih etmesi, vücutlarını düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini belirtti. Kene tutunmalarında hijyenin ve doğru müdahalenin hayati önem taşıdığı ifade edildi.
Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, kenelerin nisan ortasından eylül ortasına kadar aktif olduğunu ve toprak sıcaklığının 16-18 dereceye ulaşmasıyla hastalık bulaştırma riskinin arttığını açıkladı. Türkiye’de keneler aracılığıyla bulaşan önemli hastalıklardan KKKA, Lyme ve Akdeniz Benekli Ateşi’nin bulunduğunu belirtti. KKKA’nın özellikle Sivas, Çorum ve Tokat gibi illerin bulunduğu Kelkit Vadisi, Doğu Karadeniz ve Orta Anadolu hattında yoğunlaştığını söyledi.
Kırsal alanda çalışanlar, piknik yapanlar ve tarım-hayvancılıkla uğraşanların daha dikkatli olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Balkan, kenelerin tutunduğunu fark etmenin zor olabileceğine işaret etti. Açık alanda piknik yaparken örtü kullanılması, eve dönüldüğünde vücut kontrolü yapılması gerektiğini vurguladı. Kene tutunması durumunda, çıplak elle müdahaleden kaçınılması, peçete veya cımbız gibi araçlarla baş kısmı koparılmadan çıkarılması gerektiğini söyledi. Kene başının ciltte kalması, hastalığın bulaşma riskini artırıyor.
KKKA belirtilerinin kene tutunmasından sonraki 10 gün içinde ortaya çıkabildiğini belirten Prof. Dr. Balkan, halsizlik, ateş, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı gibi grip benzeri belirtilerin hastalığın erken fark edilmesini geciktirebileceğini ifade etti. İlk 2-3 gün belirti göstermeyen vakaların sonrasında hızla ilerleyebileceğini söyledi. Belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
KKKA virüsünün tüm organları etkileyerek organ yetmezliklerine ve vücut içinde kanamalara yol açabildiğini, bu durumun çok hızlı ilerleyebildiğini belirtti. Yılda 500 ila bin vaka kaydedildiğini ve bunların yüzde 3 ila 5’inin ölümle sonuçlandığını söyledi. Vaka sayısının artma riskine dikkat çekerek, durumun ciddiye alınması gerektiğini ifade etti. Destek tedavisi ve kanama önleyici tedavilerin uygulandığını, antiviral ilaçların ise hafif vakalarda zorunlu olmadığını belirtti. Virüse özgü bir tedavi henüz bulunmadığını, aşı çalışmalarının ise sürdüğünü ekledi.
Prof. Dr. Balkan, sıcaklıkların yeni başladığı bu dönemde dikkatli olunması gerektiğini yineledi. Kenelerin ölümcül virüsler taşıyabildiğini ve 10 gün içinde ölüme yol açabileceğini vurguladı. Çocukları ve sevdikleri korumak için daha dikkatli olunması gerektiğini, Sağlık Bakanlığı’nın bilgilendirme materyallerinden faydalanılması gerektiğini söyledi. Bağ, bahçe, tarla ve piknik alanlarında vakit geçirenlerin eve döndüklerinde vücutlarını kontrol etmeleri, aile bireylerinin birbirini kontrol etmesi gibi önlemlerin hayat kurtarıcı olabileceğini belirtti. Açık renk kıyafetlerin kenenin fark edilmesini kolaylaştıracağını sözlerine ekledi.
Kene temasının hastanın gözlem altına alınmasını gerektirdiğini belirten Prof. Dr. Balkan, tanı konulana kadar hastaların gözlem altında tutulduğunu ifade etti. Nisan-eylül ayları arasında kene kaynaklı hastalıkların görüldüğü coğrafyalarda yaşayan vatandaşların daha duyarlı olmasının erken tanı ve tedavi için kritik olduğunu söyledi. Kenenin bütünlüğünü koruyarak çıkarılmasının ve sonrasında bölgenin sabunlu suyla yıkanmasının önemine değindi. Kene üzerine kimyasal madde uygulanmasının, kenenin kusmasına ve virüsü daha fazla bulaştırmasına yol açacağı için kesinlikle önerilmediğini belirtti. Eğer kene bütünlüğü bozulmadan çıkarılamıyorsa, hiç dokunmadan en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.
